به گزارش گروه اجتماعی ثمره نیوز،با فرارسیدن نوروز ۱۴۰۴ و روز طبیعت، بحران رهاسازی زباله در بوستان‌ها، دریاچه‌ها، جنگل‌ها و فضاهای سبز کشور به نقطه بحرانی رسیده است. باوجود هشدارهای مکرر، حجم پسماندهای رهاشده در طبیعت رکوردی تازه ثبت کرده و حیات وحش، منابع آبی و اکوسیستم‌های طبیعی را به خطر انداخته است.

 

 

طبق گزارش‌های سازمان حفاظت محیط زیست، در نوروز سال گذشته بیش از ۸۰۰۰ تن زباله تنها از مناطق گردشگری استان‌های شمالی کشور جمع‌آوری شد، رقمی که نسبت به سال ۱۴۰۲ حدود ۱۵ درصد افزایش داشته است. این بحران در بوستان‌های شهری، دریاچه‌ها، سواحل، رودخانه‌ها، مناطق کوهستانی و جنگل‌های زاگرس نیز به شکل گسترده‌ای مشاهده شده است.

 

 

پارک ملی گلستان با حجم زیادی از زباله‌های پلاستیکی روبه‌روست که مستقیماً حیات وحش منطقه را تهدید می‌کند. در رودخانه‌های غرب کشور، انباشت زباله‌ها باعث مسدود شدن مسیر آب و افزایش خطر وقوع سیلاب شده است. در کوهستان‌های البرز و زاگرس، زباله‌های رهاشده از جمله بطری‌های شیشه‌ای و قوطی‌های فلزی برای سال‌ها در طبیعت باقی می‌مانند. در بوستان‌های شهری نیز، با افزایش سفرهای درون‌شهری در تعطیلات نوروز، حجم زباله در فضاهای سبز چندین برابر شده و بسیاری از سطل‌های زباله سرریز شده‌اند.

 

 

 

کارشناسان محیط زیست، ضعف فرهنگ زیست‌محیطی، کمبود زیرساخت‌های مدیریت پسماند، اجرای ضعیف قوانین و افزایش مصرف‌گرایی را از عوامل اصلی این بحران می‌دانند. بسیاری از مردم هنوز از پیامدهای رهاسازی زباله در طبیعت آگاهی کافی ندارند و مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی در میان بخشی از جامعه کمرنگ است.

 

 

در بسیاری از مناطق گردشگری و بوستان‌ها، سطل‌های زباله کافی وجود ندارد و سیستم جمع‌آوری زباله به‌درستی عمل نمی‌کند. قوانین مربوط به رهاسازی زباله نیز به‌درستی اجرا نمی‌شود و در بسیاری از موارد، جریمه‌های تعیین‌شده اعمال نمی‌گردد. افزایش استفاده از ظروف یک‌بارمصرف و بسته‌بندی‌های پلاستیکی نیز باعث افزایش حجم زباله‌ها شده است.

 

 

 

اثرات مخرب این بحران تنها به یک روز یا یک فصل محدود نمی‌شود. پسماندهای رهاشده در طبیعت می‌توانند برای دهه‌ها باقی بمانند و منجر به تخریب خاک، آلودگی منابع آبی، کاهش کیفیت هوا و از بین رفتن تنوع زیستی شوند. پلاستیک‌ها و مواد شیمیایی موجود در زباله‌ها با نفوذ به آب‌های زیرزمینی، سلامت انسان و حیات آبزیان را تهدید می‌کنند. بسیاری از حیوانات وحشی نیز به دلیل خوردن زباله‌های پلاستیکی یا گیر افتادن در آن‌ها جان خود را از دست می‌دهند. همچنین، زباله‌های دفن‌شده یا رهاشده در طبیعت منجر به تولید گازهای گلخانه‌ای مانند متان می‌شوند که به گرمایش زمین دامن می‌زند.

 

 

 

کارشناسان برای حل این بحران بر آموزش، تقویت زیرساخت‌ها، اجرای قوانین سختگیرانه و جلب مشارکت عمومی تأکید دارند. مدارس، دانشگاه‌ها و رسانه‌های جمعی می‌توانند در افزایش آگاهی عمومی نقش مهمی ایفا کنند.

 

 

افزایش تعداد سطل‌های زباله تفکیک‌شده، ایجاد ایستگاه‌های موقت جمع‌آوری زباله و توسعه سیستم‌های بازیافت از راهکارهای بهبود مدیریت پسماند است. اجرای دقیق‌تر قوانین، افزایش جریمه‌های نقدی و تقویت نظارت محیط زیستی می‌تواند نقش بازدارنده داشته باشد. همچنین، گروه‌های داوطلب پاکسازی طبیعت و ترویج فرهنگ «سبک سفر سبز» می‌تواند مشارکت عمومی را افزایش دهد.

 

 

با نزدیک شدن به سیزده‌بدر، فعالان محیط زیست بار دیگر از مردم خواسته‌اند که در کنار لذت بردن از طبیعت، مسئولیت حفظ آن را نیز بپذیرند. پرسش اصلی این است: آیا امسال مردم ایران روز طبیعت را بدون تبدیل آن به کابوس زباله سپری خواهند کرد؟ یا همچنان شاهد تکرار این بحران خواهیم بود؟

انتهای پیام/

حسین رشیدی